Trong sản xuất công nghiệp, hệ thống làm mát đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nhiệt, cải thiện chất lượng không khí và nâng cao hiệu suất làm việc. Hiện nay, hai giải pháp được ứng dụng phổ biến nhất là hệ thống làm mát bằng không khí và hệ thống làm mát bằng hơi nước. Việc hiểu rõ đặc điểm từng hệ thống giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp, tối ưu chi phí và hiệu quả lâu dài.

Hệ thống làm mát nhà xưởng bằng quạt thông gió giúp giảm nhiệt, cải thiện môi trường làm việc và tăng năng suất lao động
Hệ thống làm mát bằng không khí là gì?
Nguyên lý hoạt động
Hệ thống làm mát không khí hoạt động dựa trên nguyên lý lưu thông và trao đổi không khí tự nhiên. Thay vì làm lạnh không khí bằng môi chất hay nước, hệ thống này sử dụng quạt để hút khí nóng, khí tù đọng bên trong nhà xưởng ra ngoài, đồng thời đưa không khí tươi từ môi trường bên ngoài vào trong.
Quá trình này tạo ra dòng đối lưu liên tục, giúp giảm cảm giác oi bức, làm loãng khí nóng và cải thiện độ thông thoáng. Đây là giải pháp làm mát gián tiếp, không làm giảm sâu nhiệt độ nhưng mang lại môi trường làm việc dễ chịu và ổn định.
Cấu tạo hệ thống làm mát bằng không khí
Cấu tạo của hệ thống làm mát không khí tiêu chuẩn được thiết kế nhằm đảm bảo khả năng lưu thông và trao đổi không khí hiệu quả trong nhà xưởng. Tùy theo quy mô và đặc thù sản xuất, hệ thống có thể được tùy chỉnh linh hoạt, nhưng về cơ bản vẫn bao gồm các thành phần chính sau:
- Quạt thông gió công nghiệp: là bộ phận trung tâm của hệ thống, có nhiệm vụ tạo lưu lượng gió lớn để hút khí nóng, khí tù đọng và đẩy ra ngoài môi trường. Quạt thường có công suất cao, hoạt động bền bỉ, phù hợp cho vận hành liên tục trong nhà xưởng.
- Cửa hút gió – cửa xả gió: được bố trí khoa học tại các vị trí đối diện hoặc trên mái nhằm hình thành dòng lưu thông không khí rõ ràng. Việc sắp xếp hợp lý giúp hạn chế hiện tượng khí nóng tồn đọng và tăng hiệu quả làm mát tổng thể.
- Ống dẫn gió hoặc mái thông gió: là bộ phận quan trọng trong cấu tạo hệ thống làm mát bằng không khí. Vai trò chính là dẫn hướng và phân phối không khí đều khắp không gian sản xuất, đặc biệt quan trọng với nhà xưởng có diện tích lớn hoặc nhiều khu vực làm việc.
- Khung đỡ và phụ kiện lắp đặt: giúp cố định thiết bị, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, an toàn và giảm rung lắc trong quá trình sử dụng.
Tùy vào diện tích và kết cấu nhà xưởng, hệ thống có thể được thiết kế dạng hút ngang, hút mái hoặc đối lưu chéo.
Sơ đồ hệ thống làm mát bằng không khí

Sơ đồ hệ thống làm mát bằng không khí với luồng gió đối lưu giúp thoát khí nóng hiệu quả
Sơ đồ vận hành của hệ thống được xây dựng theo nguyên tắc tạo dòng lưu thông không khí liên tục và có kiểm soát. Không khí tươi được đưa vào nhà xưởng qua các cửa hút gió bố trí hợp lý, sau đó di chuyển qua khu vực làm việc để cuốn theo khí nóng, mùi và bụi phát sinh.
Phần không khí nóng sẽ được quạt hút công nghiệp đẩy ra ngoài thông qua cửa xả hoặc mái thông gió. Thiết kế sơ đồ hệ thống làm mát bằng không khí phù hợp giúp giảm hiện tượng tích nhiệt cục bộ và nâng cao hiệu quả làm mát.
Hệ thống làm mát bằng hơi nước là gì?
Nguyên lý hoạt động hệ thống làm mát bằng nước bốc hơi
Hệ thống làm mát bằng hơi nước hoạt động dựa trên nguyên lý bay hơi nước tự nhiên. Khi không khí nóng đi qua bề mặt ướt của tấm làm mát cooling pad, nước sẽ bốc hơi và hấp thụ nhiệt, từ đó làm giảm nhiệt độ không khí trước khi được đưa vào nhà xưởng.
Đây là cơ chế làm mát tự nhiên, không sử dụng gas lạnh, giúp giảm nhiệt độ từ 5–7°C tùy điều kiện môi trường.
Cấu tạo hệ thống làm mát bằng nước kiểu bốc hơi

Nguyên lý làm mát bằng hơi nước dựa trên quá trình nước bốc hơi tự nhiên qua tấm làm mát
Một hệ thống làm mát bằng nước bốc hơi hoàn chỉnh được thiết kế để đảm bảo quá trình bay hơi diễn ra hiệu quả và ổn định trong suốt quá trình vận hành. Về cơ bản, hệ thống này thường bao gồm các thành phần chính sau:
- Tấm làm mát (cooling pad): thường sử dụng giấy cellulose dạng sóng, có khả năng giữ nước trên bề mặt và phân phối nước đều, giúp không khí đi qua được làm mát hiệu quả trong quá trình bay hơi.
- Quạt hút hoặc quạt cấp gió: có nhiệm vụ tạo luồng không khí cưỡng bức, kéo không khí nóng đi qua tấm làm mát và đưa luồng khí đã được làm mát vào bên trong nhà xưởng.
- Hệ thống phân phối và tuần hoàn nước: đảm bảo nước được cấp liên tục lên bề mặt tấm làm mát và thu hồi để tái sử dụng, giúp tiết kiệm nước và duy trì hiệu suất làm mát ổn định.
- Khung dàn lạnh và phụ kiện lắp đặt: giúp cố định các bộ phận, đảm bảo hệ thống vận hành an toàn và bền bỉ theo thời gian.
Trong toàn bộ cấu tạo hệ thống làm mát bằng hơi nước, tấm làm mát giữ vai trò trung tâm, quyết định trực tiếp đến hiệu quả làm mát và tuổi thọ.
Ở phương pháp này, bạn có thể lựa chọn máy làm mát công nghiệp kết hợp hệ thống ống gió hoặc quạt hút công nghiệp kết hợp hệ thống khung tấm làm mát.

Sơ dồ lắp đặt máy làm mát công nghiệp
So sánh hệ thống làm mát bằng không khí và hệ thống làm mát bằng hơi nước
Đây là phần quan trọng nhất giúp doanh nghiệp trả lời câu hỏi: Nên lắp đặt hệ thống làm mát nào cho nhà xưởng?
Bảng so sánh chi tiết hai hệ thống làm mát công nghiệp
- Về nguyên lý và hiệu quả làm mát: Hệ thống làm mát bằng không khí tập trung vào việc trao đổi và lưu thông không khí, giúp nhà xưởng thông thoáng hơn nhưng không làm giảm sâu nhiệt độ. Trong khi đó, hệ thống làm mát bằng hơi nước tận dụng quá trình bay hơi nước để hấp thụ nhiệt, mang lại hiệu quả giảm nhiệt rõ rệt, đặc biệt trong những ngày nắng nóng cao điểm.
- Về độ ẩm và môi trường làm việc: Làm mát bằng không khí không làm thay đổi độ ẩm nên rất phù hợp với môi trường nhiều bụi, dầu mỡ hoặc khu vực cần không gian khô ráo. Ngược lại, hệ thống làm mát bằng nước bốc hơi có thể làm tăng độ ẩm nhẹ, phù hợp hơn với nhà xưởng đông công nhân hoặc khu vực khí hậu khô nóng.
- Về chi phí đầu tư và vận hành: Xét về chi phí ban đầu, hệ thống làm mát bằng không khí có lợi thế rõ rệt nhờ cấu tạo đơn giản và ít thiết bị. Hệ thống làm mát bằng nước kiểu bốc hơi cần đầu tư thêm tấm làm mát, hệ thống nước nhưng đổi lại mang đến hiệu quả cao hơn và chi phí vận hành vẫn thấp hơn nhiều so với điều hòa công nghiệp.
- Về bảo trì và độ bền: Hệ thống làm mát không khí ít yêu cầu bảo trì, tuổi thọ cao và dễ vận hành. Trong khi đó, hệ thống làm mát bằng hơi nước cần vệ sinh tấm làm mát và kiểm tra hệ thống nước định kỳ để đảm bảo hiệu suất ổn định.
Có nên kết hợp hai hệ thống làm mát không?

Sơ đồ kết hợp hai hệ thống làm mát bằng không khí và bay hơi
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp lựa chọn phương án kết hợp hệ thống làm mát bằng không khí và hệ thống làm mát bằng nước bốc hơi. Cách làm này giúp tận dụng ưu điểm của cả hai: vừa thông thoáng, vừa giảm nhiệt hiệu quả, đặc biệt phù hợp với nhà xưởng lớn và dây chuyền sản xuất phức tạp.
Giải pháp hệ thống làm mát bằng không khí và hơi nước từ NP Việt Nam

Máy làm mát công nghiệp NAKO với nhiều lưu lượng gió, phù hợp nhà xưởng và không gian mở
Với hơn 12 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực làm mát công nghiệp, NP Việt Nam là nhà sản xuất và phân phối trực tiếp các giải pháp hệ thống làm mát không khí và hệ thống làm mát bằng hơi nước cho nhà xưởng, khu công nghiệp trên toàn quốc. Việc chủ động trong khâu sản xuất và phân phối giúp NP Việt Nam mang đến giá thành tốt nhất, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chất lượng và tiến độ thi công cho từng dự án.
Giải pháp hệ thống làm mát bằng hơi nước
NP Việt Nam triển khai giải pháp trọn gói sử dụng máy làm mát công nghiệp NAKO kết hợp tấm làm mát HAFUJI.
Máy làm mát NAKO được thiết kế đa dạng hướng thổi lên, thổi xuống và thổi ngang, phù hợp nhiều kiểu bố trí nhà xưởng. Dải lưu lượng gió rộng từ 18.000, 22.000 m³/h cho đến các dòng công suất lớn 40.000 – 50.000 m³/h, đáp ứng từ không gian nhỏ đến nhà xưởng quy mô lớn.
Tấm làm mát HAFUJI được cung cấp với đầy đủ các dòng tấm nâu tiêu chuẩn, các phiên bản chống rêu 1 mặt, 2 mặt, nhúng chân, đa dạng kích thước và có thể cắt theo yêu cầu riêng của từng khách hàng. Điều này giúp hệ thống đạt hiệu quả làm mát tối ưu và phù hợp chính xác với từng thiết kế thực tế.
Khung tấm làm mát bằng chất liệu inox 201, 304 hoặc nhôm tiện lợi cho doanh nghiệp lắp đặt.

Tấm làm mát cooling pad đa dạng chủng loại, cắt theo yêu cầu, quyết định hiệu quả làm mát hệ thống
Giải pháp hệ thống làm mát bằng không khí
NP Việt Nam cung cấp quạt thông gió công nghiệp NAKO với danh mục sản phẩm đa dạng, đáp ứng nhiều điều kiện môi trường khác nhau.
Quạt NAKO được sản xuất với nhiều chất liệu như tôn kẽm, inox 430 và quạt composite, phù hợp từ nhà xưởng thông thường đến môi trường ẩm, nhiều bụi hoặc ăn mòn nhẹ. Quạt có thể lắp đặt trên mái hoặc tường, khung đỡ tùy theo vị trí.
Kích thước quạt rất phong phú, từ các dòng cỡ nhỏ 400mm, 500mm cho đến các dòng cỡ lớn 1460mm, 1530mm, đáp ứng linh hoạt nhu cầu lưu lượng gió cho từng quy mô nhà xưởng. Ngoài ra, quạt thông gió thương hiệu NAKO sử dụng đa dạng động cơ trong nước và nhập khẩu như NOSCH, SIEMENS, Toàn Phát… đảm bảo khả năng vận hành ổn định, bền bỉ và phù hợp ngân sách của từng doanh nghiệp.
Lợi thế khi lựa chọn NP Việt Nam

NP Việt Nam tư vấn và thi công hệ thống làm mát chuyên nghiệp với hơn 12 năm kinh nghiệm
Lựa chọn NP Việt Nam, khách hàng không chỉ được cung cấp giải pháp hệ thống làm mát bằng không khí và hệ thống làm mát bằng hơi nước hiệu quả mà còn được:
- Khảo sát thực tế, tư vấn trung thực
- Thiết kế sơ đồ hệ thống tối ưu
- Cung cấp trọn gói thiết bị – thi công lắp đặt hệ thống làm mát – bảo trì
- Dễ dàng kết hợp hai hệ thống trong cùng một nhà xưởng
- Dịch vụ hậu mãi, bảo hành 12 tháng 1 đổi 1 tận nơi
Nên chọn đúng hệ thống làm mát – tiết kiệm chi phí dài hạn
Việc lựa chọn hệ thống làm mát bằng không khí hay hệ thống làm mát bằng hơi nước cần dựa trên các yếu tố như diện tích nhà xưởng, đặc thù ngành nghề, điều kiện môi trường và ngân sách đầu tư. Không tồn tại một giải pháp tối ưu cho mọi mô hình, mà quan trọng là chọn đúng hệ thống phù hợp với nhu cầu thực tế.
Khi được tính toán và triển khai ngay từ đầu, hệ thống làm mát không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất bền vững.
Liên hệ NP Việt Nam qua Hotline 033 998 5885 để được tư vấn giải pháp làm mát phù hợp, tối ưu chi phí và hiệu quả sử dụng lâu dài.
Xem thêm các thiết bị thông gió làm mát nhà xưởng, trang trại:


